Blog Gönderisi

bi Nefes İşaratü'l İ'caz 18

  ‎مِنَ السَّمَٓاءِ :‎ Sema kelimesinin zikri geçtiğine nazaran, makam zamirin yeri olduğu halde ism-i zâhir ile zikredilmesi, yağmurların sema  cirminden değil sema cihetinden geldiğine işarettir. Çünkü sebkat eden sema kelimesinden maksat, cirmdir. 
  ‎مَٓاءً :‎ Semadan gelen karlar, dolular, sular olduğu halde yalnız suların zikredilmesi, en büyük istifadeyi temin eden, su olduğuna işarettir. ‎مَٓاءً‎ kelimesinde tenkiri ifade eden tenvin ise yağmur suyunun acib bir su olup nizamı garib, imtizacat-ı kimyeviyesi size meçhul olduğuna işarettir. 
  ‎فَاَخْرَجَ‎ deki ‎ف‎ müddet ve mühlet olmaksızın takibi ifade eder. Buna binaen semeratın ihracı, yağmurun inzali akabinde bir müddet ara vermeden husule gelmesi lâzımdır. Halbuki ihraç ile inzal arasında hayli bir zaman vardır. Öyle ise ‎اَخْرَجَ , اَنْزَلَ‎ ye atıf değildir. Ancak inzali takip eden fiillerin silsilesi ortadan kaldırılarak, o fiillerin neticesi hükmünde olan ‎اَخْرَجَ , اَنْزَلَ‎ ye atfedilmiştir. Takdir-i kelâm şöyle olsa gerektir: 
‎وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَاهْتَزَّتِ الْاَرْضُ وَرَبَتْ وَاَخْضَرَتْ وَاَنْبَتَتْ فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرَاتِ‎ 
  Bu itibarla inzali takip eden ‎اِهْتَزَّتْ‎ fiilidir. ‎ف‎ nin de asıl mevkii ‎اِهْتَزَّتْ‎ dir. 
  ‎بِهٖ‎ deki ‎ب‎ harfi, sebebiyet ile karışık ilsak manasınadır. Yani su, semeratın husulüne sebep olduğu gibi semerata mülsak, karışık, yapışık olduğundan da semeratın taravet ve tazeliğini muhafazaya vesiledir. 
  ‎مِنَ الثَّمَرَاتِ‎ deki ‎مِنْ‎ beyan ile karışık iptidayı ifade eder. Bu itibarla ‎اَخْرَجَ‎ ye mef'ul olamaz. Ancak sâmi'in fehmine göre tayin edilen mef'ulü mukadderdir. ‎مِنَ الثَّمَرَاتِ‎ ise o mef'ule beyandır. Takdir-i kelâm 
‎فَاَخْرَجَ بِهٖ اَنْوَاعًا مِنَ الثَّمَرَاتِ‎ 
şeklindedir. 
  Nekre olarak ‎رِزْقًا‎ nın zikredilmesi, bu rızkın nereden ve ne ile husule geldiği size meçhul olduğuna işarettir. 
  ‎لَكُمْ‎ deki ‎ل‎ ecliyet ve sebebiyet içindir. Yani siz rızkın gelmesine sebepsiniz amma istifadesi size mahsus ve münhasır değildir ve başkalar da tebean istifadeye şeriktirler. 
  Ve keza Cenab-ı Hak sizlere nimetlerini tahsis ettiği gibi sizin de şükrünüzü ona tahsis etmeniz lâzım geldiğine işarettir.  
RN-İşârât-ül İ'caz/182 
RN-İşârât-ül İ'caz/181
RN-İşârât-ül İ'caz/180